Series Mụn Trứng Cá: Kiến Thức CƠ BẢN Cho Mọi Người 2018

Được viết bởi các bác sĩ của HiBacSi – Cập nhật ngày 16/08/2018

Bài viết hôm này là bài viết đầu tiên trong chuỗi series “Mụn trứng cá” do đội ngũ các bác sĩ biên soạn.

Chính vì thế mà trong bài này, HiBacSi chỉ giới thiệu cho các bạn những thông tin cơ bản giúp các bạn định hình lại những khái niệm về mụn một cách chính xác nhất, đồng thời cũng giải thích rõ cho các bạn hiểu được cơ chế cũng như những nguyên nhân chính gây nên mụn trứng cá.

Icon Image

Mụn Trứng Cá Là Gì?

Mụn trứng cá (Acne) là thuật ngữ y khoa, mà theo dân gian hay gọi là mụn mủ, mụn bọc, mụn đầu đen, mụn nang,…

Mụn trứng cá là tình trạng da có các lổ chân lông bị bít tắc bởi các tế bào chết, dầu và vi khuẩn sinh sôi tại đó, tạo nên những mụn đầu đen, đầu trắng hoặc nặng hơn là mụn viêm đỏ. Mụn trứng cá là bệnh da rất phổ biến ở Việt Nam lẫn thế giới.

Vị Trí Xuất Hiện Của Mụn Trứng Cá

mụn trứng cá
mụn trứng cá
mụn trứng cá

Mụn nói chung có rất nhiều loại, chính vì vậy có thể làm cho các bạn bị rối khi nhận dạng được chúng. Riêng đối với mụn trứng cá, để nhận dạng được chúng, các bạn có thể dựa vào những vị trí dưới đây nhé.

Mụn trứng cá thường xuất hiện nhất ở các vị trí như mặt gồm ( má, mũi, trán, cằm,), ngực và phần lưng trên

Những Giai Đoạn Phát Triển Của Mụn Trứng Cá

Có 4 quá trình hình thành mụn xảy ra cùng nhau tạo nên và phát triển mụn trứng cá:

mun-trung-ca-1

Giai Đoạn 1

Các nang lông bị bít tắc bởi một lượng các tế bào da. Những tế bào này kết hợp với chất bã (chất dầu giúp bôi trơn lông, tóc và da), tạo nên 1 nút bên trong nang lông.

Giai Đoạn 2

Các tuyến bã nhờn sản xuất chất bã, phát triển mạnh trong thời kỳ thanh thiếu niên cùng với đó là sự tăng sản xuất chất bã. Rất nhiều tuyến bã nhờn được tìm thấy ở mặt, cổ, ngực, lưng trên và phần trên của tay.

Giai Đoạn 3

Tình trạng tăng tiết bã nhờn cho phép vi khuẩn Cutibacterium (hay còn gọi Propionibacterium acnes) tăng sinh. Ở da bình thường của trẻ em hay người trưởng thành, da không có tình trạng tăng tiết bã nhờn nên loại vi khuẩn này không còn tăng sinh với số lượng lớn nữa, nhưng vẫn thường trú trên da với số lượng tối thiểu và hằng định.

mun-trung-ca-3

Giai Đoạn 4

Viêm là kết quả của sự tăng sinh của vi khuẩn. Tình trạng viêm làm phá vỡ thành nang lông và hình thành nên cục mụn đỏ, sưng và đau mà ta thường gọi là mụn viêm, mụn bọc. Tuy nhiên, trong y học chính thống vẫn xem đây là mụn trứng cá nhưng ở mức độ khác.

Các Nguyên Nhân Gây Ra Mụn Trứng Cá

Khi đề cập đến nguyên nhân gây nên mụn, HiBacSi cố gắng tóm gọn lại thành 4 nhóm nguyên nhân chính dưới đây giúp các bạn vừa theo dõi, cũng như vừa để phòng tránh.

Thay đổi nội tiết tố

Các tuyến bã nhờn rất nhạy cảm với sự thay đổi nồng độ nội tiết tố, do đó những thay đổi nội tiết tố (hormone) xảy ra trong độ tuổi dậy thì sẽ làm cho các tuyến bã nhờn phình to hơn, làm tăng tiết chất bã nhiều hơn.

Ở hầu hết những bạn bị mụn trứng cá, nồng độ nội tiết tố (hormone) có tăng lên đáng kể

mun-trung-ca
Lưu ý
Ngoài ra, ở những bạn nữ có mắc phải Hội chứng buồn trứng đa nang (Polycystic Ovary Syndrome – PCOS), cũng làm tăng nồng độ hormone từ đó có nguy cơ cao bị mụn trứng cá.

Mụn trứng cá có xu hướng tự lành khi bước vào độ tuổi 30 đến 40, tuy vậy mụn trứng cá vẫn có thể xuất hiện ở độ tuổi này và có thể sẽ phát triển dai dẳng. Mụn trứng cá đa phần xuất hiện ở độ tuổi dậy thì, tuy vẫn những trường khác vẫn có thể bị nhưng với tỉ lệ thấp hơn.

Với mụn trứng cá xuất hiện sau độ tuổi dậy thì, tỉ lệ cao xuất hiện ở phụ nữ, trái với xuất hiện nhiều ở nam giới nếu là độ tuổi dậy thì hay vị thành niên. Mụn xuất hiện nhiều trước mỗi kỳ kinh nguyệt, đặc biệt ở phụ nữ trên 30 tuổi.

Các yếu tố bên ngoài – Các loại mỹ phẩm dạng dầu

mun-trung-ca

Việc sử dụng các loại mỹ phẩm hoặc ngay cả các sản phẩm kiểm soát nhòn cũng có thể góp phần phát triển mụn. Các sản phẩm dán nhãn “Water-based’’ hoặc ‘’noncomedogenic’’ ít hoặc không thúc đẩy mụn nặng hơn.

Những bạn bị mụn thường dùng xà bông và các sản phẩm kiểm soát nhờn. Tuy các sản phẩm này có loại bỏ được chất bã ra khỏi bề mặt da, nhưng tình trạng tăng tiết bã nhờn vẫn còn, vì vậy các sản phẩm này không làm giảm được tình trạng tăng tiết bã nhờn của làn da.

Việc sử dụng các sản phẩm này thường xuyên, ngược lại, có thể làm nặng hơn tình trạng mụn của mình.

Chế độ ăn uống

Vai trò của chế độ ăn trong việc hình thành mụn vẫn còn nhiều tranh cãi. Một số nghiên cứu tìm thấy có một mối liên quan giữa việc uống sữa sữa bò với nguy cơ bị mụn trứng cá, có lẽ vì những hormone bên trong sữa bò gây nên.

Tuy nhiên, trong giới y khoa vẫn chưa có bằng chứng thuyết phục để chứng minh sữa, thức ăn chứa nhiều năng lượng, hoặc socola làm tăng nguy cơ bị mụn. Cho nên để chắc chắn, các bạn tốt nhất nên hạn chế uống sữa càng ít càng tốt.

Ngoài ra, theo kinh nghiệm của các bác sĩ thì các thức ăn ngọt cũng có thể có nguy cơ gây mụn.

Stress

các bước chăm sóc da
Stress tâm lý có thể làm mụn của bạn nặng lên. Trong một số nghiên cứu, mức độ mụn trứng cá mà bạn mắc phải, được chứng mình sẽ nặng hơn nếu đi kèm với đó bạn đang có vấn đề stress hay lo âu.

Cách Chăm Sóc Da Bị Mụn Trứng Cá

Việc điều trị mụn sẽ không có tiến triển tốt nếu bạn không biết chăm sóc da mình đúng cách trong lúc điều trị. Chính vì vậy nên HiBacSi cũng sẽ giúp cách bạn khắc phục được vấn đề này bằng cách đưa ra cho bạn một số lưu ý QUAN TRỌNG dưới đây.

Bạn hãy ghi chú lại để làm theo nhé.

  • Vệ Sinh Da Mặt Sạch Sẽ

Rửa mặt của bạn không quá 2 lần mỗi ngày, tốt nhất là dùng sữa rửa mặt dịu nhẹ không xà bông (Cetaphil; Dove; Olay) và nước ấm (không quá nóng).

Không nên dùng bông tắm để chà xát lên mặt da, thay vào đó hãy dùng tay của mình, đặc biệt là ở vùng da mặt, bởi vì điều này sẽ làm tình trạng mụn của bạn sẽ nặng nề hơn và thậm chí gây tổn thương da.

cac-buoc-cham-soc-da-20
Lưu ý
Hay luôn nhớ, tuyệt đối KHÔNG nặn mụn hay đi hút mụn bởi vì làm vậy sẽ gây phá hủy cấu trúc của da, đưa thêm vi khuẩn từ bên ngoài vào gây nhiễm trùng, từ đó làm mụn của bạn bị nặng hơn, thậm chí có thể gây sưng và để lại sẹo.

  • Bảo Vệ Da Khỏi Ánh Sáng Mặt Trời

Một số loại thuốc điều trị mụn sẽ làm tăng sự nhạy cảm của làn da bạn với ánh sáng mặt trời (như retinoids, doxycycline).

Do đó để làm giảm tổn thương da với ánh sáng mặt trời, bạn nên tránh tiếp xúc trực tiếp quá nhiều với ánh sáng mặt trời bằng cách nên đi trong bóng râm, dùng trang phục che chắn (càng tối màu càng tốt vì sẽ hấp thụ được nhiều tia sáng thay vì quan niệm phổ biến là dùng trang phục sáng màu, loại sáng màu sẽ tăng phản xạ, tán xạ ánh sáng mặt trời, giúp dễ đi xuyên qua trang phục để đến da).

cac-buoc-cham-soc-da-25

Bên cạnh đó, tốt nhất nên dùng kèm theo 1 sản phẩm chống nắng với SPF từ 30 trở lên, có dán nhãn ‘’Broad spectrum’’ (bảo vệ da khỏi tia UVA và UVB) trước khi ra ngoài tiếp xúc với ánh sáng mặt trời nhé.

  • Dùng Chất Dưỡng Ẩm Da

Khô da, lột da, kích ứng nhẹ là những tác dụng phụ rất thường gặp khi điều trị mụn, do vậy các bạn nên sử dụng một loại dưỡng ẩm để giảm những triệu chứng này và ngoài ra nó cũng là 1 cách để giúp bạn thấy thoải mái hơn.

Tốt nhất nên chọn loại sản phẩm dưỡng ẩm có dán nhãn ‘’noncomedogenic’’, vì loại này sẽ ít hoặc không gây bít tắc lỗ chân lông.


Lưu ý
Tránh sử dụng những loại mỹ phẩm chứa nhiều dầu. Chúng sẽ làm mụn nặng hơn. Nếu bạn sử dụng lên da mặt của mình, hãy chọn loại trên nhãn hiệu có in dòng chữ “non-comedogenic”.

Trong bài này, HiBacSi mong các bạn có thể hiểu rõ về mụn cũng như áp dụng được cách chăm sóc da mụn trong lúc điều trị mụn, từ đó giúp quá trình điều trị mụn hiệu quả nhanh hơn.

Trong bài viết sau, các bạn sẽ được hướng dẫn cụ thể về cách điều trị mụn trứng cá ở từng mức độ khác nhau và một số lưu ý quan trọng.

Ngoài ra, HiBacSi cũng có 1 bài viết hướng dẫn chi tiết và dễ dàng thực hiện các bước chăm sóc da, các bạn có thể xem tại đây:

cac-buoc-cham-soc-da-mun

Full Các Bước Chăm Sóc Da Mụn Từng Bước Một (Update 2018)

Series Mụn Trứng Cá: Kiến Thức CƠ BẢN Cho Mọi Người 2018 (PHẦN 2)